Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

BazaWiedzyHTML

Spis treści

Czym jest Hipertekst? Co to znaczy HTML?

niniejszy tekst nie jest poradnikiem dla twórców stron internetowych lecz próbą stworzenia konceptualnych podstaw do używania hipertekstu w praktyce artystycznej

Czym jest Hipertekst?

Hipertekst to jest tekst wzbogacony o skojarzenia. Wyobraźmy sobie zwykły, linearny tekst, czytany jak klasyczna narracja, od A do Z. Powoduje on w naszej głowie skojarzenia, tym bardziej rozbudowane im bardziej rozbudowany mamy system referencyjny (czyli im bardziej jesteśmy oczytani). Te mentalne skojarzenia są niematerialne i ulotne, chyba że je zapiszemy jako marginalia, jako komentarze, jako przypisy, jako notatki lub jako... hipertekst. Hipertekst jest więc formą rejestracji (materializacji) skojarzeń. Hipertekst to pojęcie niejako tożsame z szerszym pojęciem "hipermedia".

Co to jest HTML?

HTML to skrót od Hypertext Markup Language. HTML to jedna z możliwych form zapisu treści hipertekstowych, a zarazem formą dominująca. Magiczne słowo kluczowe w tym skrócie to "markup", po polsku "znacznik", o czym niżej. Język html nie jest językiem programowania, lecz językiem znaczników. Za jego pomocą oznacza się tekst lub jego fragmenty. Takie oznaczenie jest meta-informacją (czyli informacją o informacji) i może być odnośnikiem do inego tekstu albo definiowaniem jakichś cech tekstu.

Dlaczego HTML jest fajne?

Właśnie dlatego że jest tekstem, czyli sprawdzonym od tysięcy lat narzędziem, i wybitnie nadaje się do rejestrowania, składowania oraz przekazywania ludzkiej kultury, wraz z jej bogactwem wieloznaczności.

Czym jest dokument HTML?

Minimalistyczny dokument HTML jest dokumentem tekstowym, i niczym innym. Poniżej przykład legalnego informatycznie dokumentu html: Bardzo kocham Polskę. Zachowajcie (zasejwujcie) go, a serwer www będzie w stanie na żądanie podać przez sieć, przeglądarka wyświetli go, a google lub inna wyszukiwarka zaindeksuje go.

Nie uopowiadajcie, baco, w HTML musi być jeszcze coś prócz tekstu.

No tak. Prócz tekstu, dokument html zawiera tak zwane tagi (czyli "markup", po polsku "znaczniki"). Tekst zawiera informację, natomiast tagi zawierają metainformację, czyli informacje o informacji. Tagi są wydzielone znakami "". Tekst naznaczony tagami złapany jest między tagiem otwierającym a zamykającym ? ten ostatni jest identyczny jak otwierający ale zaczyna się od slasha (/). Czyli, dokument html wyposażony w tagi może wyglądać tak: Rodrigo powiedział: "Człowiek pochodzi od małpy a małpa bezpośrednio od ameby Informacja podana powyżej jest taka że Rodrigo powiedział to a to. Natomiast metainformacja oznacza część wypowiedzi R. jako prawdziwą, a część jako nieprawdziwą. W HTML, część tekstowa to jest język "naturalny" przeznaczony do odczytu przez człowieka, natomiat markup (czyli tagi, = znaczniki) to język "sztuczny", zawierający instrukcje dla maszyny która "podaje" (czyli wizualizuje) hipertekst. Prosze zauważyć że wyświetlanie tekstu na ekranie to tylko i wyłącznie współczesny sposób pokazywania hipertekstu (hipermediów). W przeszłości istniały inne niż html sposoby na pokazywanie hipertekstu. Natomiast w przyszłości mogą pojawić się zupełnie inne metody przekazu niż paradygmat ekran+myszka+klawiatura. Kilka przykładów, bazujących na różnych sposobach pokazania tego samego zestawu danych, podałem na końcu tego dokumentu.

Gdzie znajdę listę tagów które można użyć w HTML?

W własnej głowie. W HTML dozwolone są takie znaczniki jakie sobie tylko wymyślicie. W smutnej epoce kamienia, kiedy ludzie żyli 12 lat i nie myli zębów, tagi (=znaczniki) zawierały wyłącznie informacje o tym jak przeglądarka ma wyświetlić dany tekst. Były one tagami formatującymi (zwane też znacznikami proceduralnymi), i tyle. Na przykłąd, to był tag dla "bold" i linia: Yoko Ono jest fluksiarą. wyświetlała się (i nadal wyświetla, bo przeglądarki są kompatybilne z takimi archaizmami) tak: ""Yoko Ono jest fluksiarą."" Jak łatwo zauważyć, znacznik proceduralny związany jest z daną procedurą pokazania danych. "Bold" (=wytłuszczony) odnosi się do typografii. Jeśli ten sam hipertekst przepuścimy przez syntetyzator mowy, maszyna nie będzie sama z siebię wiedziała co to znaczy "wytłuścić". Znaczniki proceduralne (formatujące) mają więc zapisane w sobie własne ograniczenie: staną się one cyfrowym śmieciem w momencie zmiany technologii wizualizacji.

Obecnie zrezygnowano więc z tagów formatujących (znaczników proceduralnych), przechodząc na tagi semantyczne (=znaczników opisowych) o czym w następnym punkcie.

Ucieszyli się z tego filozofowie, artyści, co bardziej rozgarnięci poeci oraz oświeceni inżynierowie. Facet który chce mieć fajne literki na stronie nie ucieszył się bo nic z tego nie zrozumiał i dalej używa tagu bold. Albo blink.

Czym są tagi semantyczne?

Tagi semantyczne (po polsku: znaczniki opisowe) są znacznikami ktore mówią o tym czym jest tekst, a nie o tym jak ma go głupia przeglądarka wyświetlać. Znaczniki opisowe (semantyczne) mogą powstawać według klucza logicznego, ale też według jakiejś poetyki czy innego systemu skojarzeń. Jest to o tyle ważne, że - tak naprawdę - nie mamy pojęcia jak informacja będzie przekazywana w przyszłości. 'Być może będzie, między innymi, odczytywana na głos przez systemy które będą mogły emulować wielkie bogactwo intonacji, dykcji, a nawet elementy retoryki. Być może te monologi będą wspomagane syntetycznym obrazem mówiącej głowy, która dopasuje swoją mimikę do metainformacji o tekscie, czyli do tagów.' Potencjalnie, tag może stać się więc czymś w rodzaju wskazówki reżyserskiej.

Powyżej "otagowałem" (=oznaczyłem) część mojego teksty tagiem ' (przy okazji ten tag stworzyłem). Co może system pokazywania (przeglądarka, książka, aktor, sztuczny aktor, itd) z tak otagowanym tekstem zrobić? Ano, między innymi, może oznaczony tekst: - zupełnie pominąć (bo prognozowanie jest głupie) - uznać za komentarz dygresyny i wydrukować go mniejszym drukiem, na marginesie kartki, wg formuły typograficznej znanej jako "marginalia" - wypowiedzieć grobowym głosem, bo specialiści prognozy właśnie takim głosem wypowiadają - pokazać na ekranie w kolorze szmaragdowym - [...] - [włącz fantazję tu] Wreszcie, system może tag ignorować, i wyświetlać "" tak jak nieotagowany tekst.

Tekst opatrzony w tagi semantyczne ma, jako nośnik treści kulturowych, wielki potenciał, wykraczający poza ramy stron internetowych. Rozpisałem się o tym w szerszym kontekscie, w wykładzie pt Klik-Klik referat wygłoszony w ramach konferencji Interfejsy Sztuki, dostępny w publikacji redagowanej przez prof. Antoniego Porczaka jako pdf pobierz tu (6,6MB) lub w formie książki pobierz z antresoli sali 111//.

Przykład hipertekstu

Tematem pokrewnym tego rozdziału to niezwykle modna ostatnio dziedzina wizualizacji danych. Przykładowe dane Tekst: Biblia Meta-tekst: adnotacje(odnośniki) oznaczające związki pomiędzy rozdziałami tekstu

Wizualizacje przykładowych danych 1. Druk (tekst z adnotacjami jako "marginalia") 2. HTML (strona z odnośnikami w formie linków) 3. Wizualizacja obrazowa (praca Chrisa Harrisona, linia u dołu to tekst, szaro-białe kolumny to długości wersów, łuki to odnośniki)

1. Druk: odnośniki to marginalia z numerami rozdziałów i wersów

KJVGenesispg1.gif

2. HTML: odnośniki są klikowalnymi linkami

webbible_net.png

3. Wizualizacja obrazowa (praca Chrisa Harrisona): odnośniki i tekst główny stały się statycznym obrazem

BibleVizArc7small.jpg


CategoryWiedza